PAMMAKARİSTOS – FETHİYE MÜZESİ

Fatih’te Draman Caddesinden devam edersek Teotokos Pammakaristos ya da şimdiki adıyla Fethiye Camii karşımıza çıkacak.

Bina geniş bir bahçe içinde. Büyük kısmı cami olarak kullanılıyor; bir kısmı ise şimdi müze haline getirildi.

“Tanrı’nın sevinçli annesi” anlamına gelen Teotokos Pammakaristos, 12. yüzyılda İoannis Komnenos ve karısı Anna Doukaina tarafından yaptırılmıştır. Şimdi müze olan “pareklession” (ikinci şapel) ise 14. yüzyılın başında Mihail Glabas tarafından, kendi-sinin ve ailesinin mezar şapeli olmak üzere eklenmiş. Gene bu yüzyılda, kiliseyi bir ambulatuarla çevrelemek gereği duyulmuş. Bir süre Patrikhane’nin kilisesi olarak kullanıldıktan sonra, 1591′de, III. Murat’ın zamanında Gürcistan’ın ve Azerbaycan’ın fethedilmesiyle, “Fethiye” adıyla camiye çevrilince, Ortodoks Patrikhanesi de Haliç kıyılarına taşınmış. Bu sefer, binayı camiye çevirmek için değişiklikler yapılmış. Böylece, binada inşaat ve tadilatın bir türlü sonu gelmemiştir.

Bugün de cami olan daha geniş bölümde namaz mekânını genişletmek için çok şey değiştirilmiş, bu arada iç duvarlar yıkılmış ve bütün bunlar görünümü değiştirmekten öte, bozmuştur da. Bu arada üçlü apsis de üçgen bir çıkıntı haline gelmiştir.

Gennadios burada patrikken Fatih Mehmet de onu sık sık ziyaret eder ve çeşitli konularda uzun uzun konuşur, tartışırdı.

Müze olan küçük şapel iyi onarım gördüğü için çok daha ilginçtir. Şehirde, Kariye ve Ayasofya’dan sonra, mozaikleriyle ünlü üçüncü Bizans kilisesidir. Kariye’dekiler kadar olmasa da, Bizans Rönesans’ının dikkate değer mozaikleri burada görülebilir. Kubbenin içinde Pantokrator Tanrı vardır. Onu, on iki peygamberin tabloları kuşatır. Apsiste, kemerlerde, tonozlarda başka birçok mozaik vardır. Bu arada, İsa’nın vaftiz oluşunu resmeden mozaik özellikle ilginçtir.